Joanne Ormesher – Cracer Tân Llangollen

Fel merch ifanc roedd Joanne wrth ei bodd yn treulio amser gyda'i thaid yn ei weithdy modelu. Galwodd hi'n "dân gwyllt". Bu farw pan oedd Joanne yn 13 oed a daeth ei chariad at y rheilffordd i ben tan un diwrnod pan oedd hi'n teithio i'r gwaith a gweld injan stêm yn anelu at Preston.

Dyna oedd moment drysau llithro ym mywyd Joanne, roedd y tân ynddi ar gyfer peiriannau stêm newydd gael ei ail-gynnau. Aeth Joanne ymlaen i fod y fenyw gyntaf i fod yn ddiffoddwr tân ar ddau grŵp rheilffordd treftadaeth a heddiw fel gwirfoddolwr yn Rheilffordd Llangollen mae hi'n hyfforddi'r genhedlaeth nesaf o ddiffoddwyr tân.

Denodd ei stori sylw rhaglen 21 Radio 2 y BBCst Cafodd cyfres werin o'r ganrif ac fel rhan o ddathliadau Railway 200 ei throi'n gân, wedi'i hysgrifennu gan y canwr-gyfansoddwr Findlay Napier. Mae'r gân, Firecracker, yn adrodd stori garu Joanne at stêm a'i thaid.

Gwrandewch ar Firecracker ar 21 Radio 2 y BBCst Gwerin y Ganrif

Gwrandewch ar Stori Reilffordd Fawr Findlay Napier